يا سبز يا سرخ مىگردد و گاهى باشد كه هرگز متغيّر نمىشود و اصل آن در لغت يونان طيعون بود و اين لفظ را استعمال مىنمودند در ورمى كه در گوشت غددى حادث شده باشد اعمّ از آنكه حسّاس باشد مثل پستانها و پنج زبان يا غير حسّاس مثل غددى كه در زير بغل و پس گوش و يا در بن ران مىباشد و بعد اطلاق نمودند بورم حارّ خاصّه كه در اين مواضع حادث گردد و بعد استعمال نمودند در ورم حارّ مهلك بعد از آن بهر ورمى كه مهلك باشد خواه حارّ و خواه بارد بعد طيعون را معرّب كردند طاعون شد و شيخ ابو على نيز در قانون چنين نوشته است باب دوّم در اسباب اين مرض بدانكه اسباب اين مرض چنانچه در كتب اطبّاء متقدمين مذكور گرديده چهار است اوّل به اعتقاد بعضى اقتران اجرام علويّاتست مثل مقارنهء زحل با مرّيخ كه در وقت مقارنهء آنها اين امراض حادث مىگردد